ਈ.ਡੀ. ਦੇ ਤੌਰ-ਤਰੀਕਿਆਂ ‘ਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ, ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਘਟੀਆਂ
ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਕੁਰਕੀ ‘ਚ ਵਾਧਾ
ਈ.ਡੀ. ਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2 ਮਈ (ਨਿਊਜ਼ ਟਾਊਨ ਨੈਟਵਰਕ) : ਇਨਫ਼ੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਵੱਲੋਂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅੰਕੜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ (ਕਾਲੇ ਧਨ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਕਰਨ) ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈ.ਡੀ. ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 27 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ 81,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਕੁਰਕ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਈ.ਡੀ. ਨੇ 156 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 214 ਸੀ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਕਮੀ ਬਾਰੇ ਈ.ਡੀ. ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ, “ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਇਸ ਲਈ ਆਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਜਾਂਚ ਵਧੇਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ-ਬੱਧ ਅਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।” ਭਾਵੇਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਘਟੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ 2,892 ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ (1,491) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਈ.ਡੀ. ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ 81,422 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਕੁਰਕ ਕਰ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 30,036 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 171 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਹੈ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, “ਜਾਇਦਾਦ ਕੁਰਕ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁੱਖ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪਰਾਧੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਗਏ ‘ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਫਲਾਂ’ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿਣ।” ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਰਹੀ। ਈ.ਡੀ. ਨੇ 15,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 32,678 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ PACL ਪੋਂਜ਼ੀ ਸਕੀਮ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ 15,582 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਰਹੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਜਾਂਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਈ.ਡੀ. ਹੁਣ ‘ਬਲਾਕ ਚੇਨ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ’ ਰਾਹੀਂ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ 3-4 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 1-1.5 ਸਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਏ.ਈ., ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਗਈ ਹੈ।
